مشاوره رایگان :
09046264404
راهنمای تکثیر سانسوریا (زبان مادرشوهر) با سه روش مطمئن
سانسوریا یا زبان مادرشوهر از آن گیاههایی است که هم دیر میرنجد و هم راحت زیاد میشود. از یک گلدان پر و سالم میتوانید در یک فصل چند گلدان تازه بگیرید، به شرط اینکه روش درست را انتخاب کنید و صبر داشته باشید. در ادامه سه روش تکثیر سانسوریا، زمان واقعی ریشهزایی هرکدام و نکتهای که بیشتر آدمها دیر متوجهش میشوند را مرور میکنیم.
بهترین زمان تکثیر
از اردیبهشت تا شهریور. سانسوریا برای ریشهزایی دمای ریشه بالای ۲۰ درجه میخواهد؛ در دمای پایینتر، قلمه به جای ریشه دادن فرصت پوسیدن پیدا میکند. زمستان مشهد حتی داخل آپارتمان هم شبها کنار پنجره به ۱۲ تا ۱۴ درجه میرسد، پس تکثیر را به فصل گرم موکول کنید. در عوض هوای خشک مشهد به نفع شماست و خطر کپک روی محل برش را کم میکند.
روش اول: قلمه برگ در آب
یک برگ بالغ و سالم انتخاب کنید، نه جوانترین برگ وسط بوته. با تیغ یا چاقوی تمیز که با الکل ۷۰ درصد ضدعفونی کردهاید، برگ را از پایین ببرید و به قطعههای ۷ تا ۱۰ سانتیمتری تقسیم کنید. حتما سمت پایین هر قطعه را علامت بزنید، مثلا با یک برش V شکل؛ قلمهای که وارونه در آب برود هرگز ریشه نمیدهد.
قطعهها را ۲۴ تا ۴۸ ساعت در سایه بگذارید تا سطح برش کاملا خشک و پینهبسته شود. بعد در لیوان شیشهای با ۲ تا ۳ سانتیمتر آب قرار دهید، طوری که فقط یک تا دو سانتیمتر انتهای برگ زیر آب باشد. جای نور غیرمستقیم بگذارید و هر ۳ تا ۴ روز آب را عوض کنید. ریشههای سفید بین هفته سوم تا پنجم ظاهر میشوند و پاجوش (جوانه ریزوم) معمولا ۲ تا ۴ ماه بعد بیرون میزند. وقتی ریشهها به ۳ تا ۴ سانتیمتر رسیدند به خاک منتقل کنید.
روش دوم: قلمه برگ در خاک
برش و پینه بستن دقیقا مثل روش قبل است، فقط ۲ تا ۳ روز به قلمه فرصت خشک شدن بدهید. ترکیب کاشت را سبک بگیرید: حدود ۵۰ درصد پرلیت یا پوکه ریز، ۳۰ درصد کوکوپیت و ۲۰ درصد ماسه شسته. قلمه را ۲ تا ۳ سانتیمتر در خاک فرو کنید و تا پنج روز آب ندهید. بعد از آن، خاک را فقط کمی نمناک نگه دارید، نه خیس.
ریشهزایی در این روش ۴ تا ۶ هفته طول میکشد و پاجوش بین ۲ تا ۴ ماه میآید. ظاهرا کندتر است، ولی چون گیاه از همان ابتدا ریشه خاکی میسازد، مرحله انتقال و شوک جابهجایی را ندارد و در عمل زودتر مستقر میشود.
روش سوم: تقسیم ریزوم
سریعترین و مطمئنترین روش. گلدان را وارونه کنید، توده ریشه را بیرون بیاورید و خاک را با آب ولرم بشویید تا ریزومهای ضخیم و گوشتی دیده شوند. با چاقوی تمیز، بخشی را جدا کنید که دستکم یک دسته برگ و مقداری ریشه سالم داشته باشد. سطح برش را با پودر دارچین یا گوگرد بپوشانید و ۴ تا ۶ ساعت در سایه بگذارید خشک شود.
بخش جداشده را در خاک خشک و زهکشدار بکارید و ۵ تا ۷ روز آب ندهید تا زخم کاملا بسته شود. گیاه حاصل از تقسیم، ظرف ۲ تا ۳ ماه رشد قابل توجه نشان میدهد و از روز اول اندازه بالغ دارد.
چرا رگههای زرد در تکثیر برگی از بین میروند
در ارقام حاشیهزرد مثل لورنتی، آن نوار طلایی کناره برگ یک بافت کایمرا است؛ یعنی لایه بیرونی سلولها ژنتیک متفاوتی از بافت داخلی دارد. وقتی برگ را قلمه میزنید، گیاه جدید از بافت سبز داخلی ساخته میشود و نتیجه، برگ کاملا سبز بدون حاشیه زرد است. این اتفاق نقص کار شما نیست، ذات این ارقام است.
پس اگر رگههای زرد برایتان مهم است، تنها راه، تقسیم ریزوم یا جدا کردن پاجوشهای خود گیاه مادر است. در مقابل، نقشهای موجدار سبز روشن و تیره در سانسوریای معمولی کایمرا نیستند و در تکثیر برگی هم منتقل میشوند.
مراقبت بعد از تکثیر
گیاه تازه را ۴ تا ۶ هفته دور از آفتاب مستقیم و در نور روشن غیرمستقیم نگه دارید. دمای مطلوب ۲۰ تا ۲۸ درجه است. تا ۶ تا ۸ هفته کود ندهید، چون ریشه نابالغ با کود میسوزد؛ بعد از آن هر ۶ تا ۸ هفته کود متعادل با نصف غلظت کافی است. گلدان را فقط ۲ تا ۳ سانتیمتر بزرگتر از توده ریشه بگیرید و ترجیحا سفالی، چون خاک اضافه یعنی رطوبت اضافه. در زمستان مشهد آبیاری را به هر ۳ تا ۴ هفته برسانید. اگر آب سخت روی برگها لکه سفید گذاشت، با دستمال نمدار پاک کنید.
پوسیدگی؛ علت و پیشگیری
نشانهاش روشن است: انتهای قلمه نرم و قهوهای یا سیاه میشود و بوی نامطبوع میدهد. علتهای اصلی اینهاست:
- فرو بردن بیش از حد قلمه در آب یا خاک.
- پینه نبستن محل برش و کاشت بلافاصله.
- آب راکد و عوض نکردن آب لیوان.
- دمای زیر ۱۸ درجه در دوره ریشهزایی.
- خاک سنگین و نگهدارنده رطوبت یا گلدان بزرگ.
اگر پوسیدگی شروع شده، قلمه را دربیاورید و ۲ تا ۳ سانتیمتر بالاتر از مرز بافت آسیبدیده، تا جایی که مقطع کاملا سفید و سالم باشد، ببرید. دو روز خشک شود و از نو شروع کنید. لیوان یا گلدان را هم بشویید و ضدعفونی کنید.
گیاه تازهریشهدار هدیه دلنشینی است، مخصوصا اگر کنارش یک گل شاخهبریده بگذارید. دسته گل بهار برای همین ترکیب خوب جواب میدهد و باکس گل رزا گزینه جمعوجورتری است. اگر هم دنبال یک گلدان زنده دیگر برای همان قفسه پرنور هستید، گلدان ارکیده سفید در کنار سانسوریا تضاد بافت جالبی میسازد.
پرسشهای پرتکرار
تکثیر سانسوریا در آب بهتر است یا در خاک؟
در آب ریشه را زودتر و با چشم خودتان میبینید و برای آموزش و کنترل مناسبتر است. در خاک ریشهها از ابتدا مقاومتر ساخته میشوند و گیاه شوک انتقال ندارد. اگر عجله ندارید، خاک را انتخاب کنید.
قلمهام بعد از دو ماه هنوز ریشه نداده، مشکل چیست؟
معمولا یکی از سه مورد: قلمه وارونه در آب یا خاک قرار گرفته، دما زیر ۲۰ درجه بوده، یا نور کافی نبوده. قلمه را بیرون بیاورید، مقطع را بررسی کنید و اگر سالم و سفت است در جای گرمتر و روشنتر ادامه دهید.
از یک برگ چند گیاه میشود گرفت؟
هر برگ بالغ معمولا به ۳ تا ۵ قطعه تقسیم میشود و هر قطعه میتواند ۱ تا ۳ پاجوش بدهد. یعنی از یک برگ سالم، در طول یک فصل تا حدود ده گیاه جدید امکانپذیر است.
